Στις κοινωνικές συναθροίσεις μιλάμε για τα πάντα. Για τα παιδιά, τα σχολεία, τις δουλειές, τα ωράρια, τις τιμές που ανεβαίνουν. Για την καθημερινότητα που ξεπερνάει, τελικά, τη φαντασία μας πριν τη ζήσουμε. Μιλάμε γρήγορα, ανάμεσα σε γουλιές καφέ και βλέμματα στο κινητό. Καμιά φορά μιλάμε δυνατά για να ακουστούμε, αλλά όταν η κουβέντα πλησιάζει σε κάτι αληθινό, η φωνή χαμηλώνει αυτόματα, σαν να έχει το δικό της διακόπτη. Δεν μιλάμε για την κούραση που δεν μπορεί να νικήσει ούτε ο ύπνος. Για εκείνη τη σωματική και ψυχική εξάντληση που γίνεται κανονικότητα. Δεν μιλάμε για τη μοναξιά που μπορεί να νιώσει μια γυναίκα μέσα σε ένα σπίτι γεμάτο φωνές, ούτε για την αίσθηση ότι είσαι πάντα απαραίτητη και ταυτόχρονα αόρατη.
Η μητρότητα παρουσιάζεται συχνά σαν φυσική συνέχεια, σαν κάτι που «έρχεται μόνο του». Στην πράξη, όμως, έρχεται μαζί με μια αθόρυβη μετατόπιση της ύπαρξης σε ένα ρόλο. Από γυναίκα, γίνεσαι διαχειρίστρια καθημερινότητας. Αποκτάς ικανότητες που δεν ήξερες εσύ η ίδια ότι έχεις. Κουβαλάς λίστες που δεν γράφονται πουθενά και ευθύνες που, κατά κανόνα, δεν μοιράζονται ισότιμα. Σε έναν τόπο μικρό, αυτά γίνονται ακόμα πιο έντονα, καθώς όλοι ξέρουν, όλοι βλέπουν, όλοι έχουν άποψη. Θεωρητικά, βοήθεια υπάρχει∙ συνοδευόμενη, βέβαια, από προσδοκίες και –συχνά- επικριτικά σχόλια, με το «έτσι είναι τα πράγματα» να λειτουργεί σαν σιωπηλή εντολή προσαρμογής.
Δεν είναι ότι δεν αγαπάς. Είναι ότι δεν χωράς πάντα μέσα σε αυτό που περιγράφεται ως «καλή μητέρα». Δεν είναι ότι δεν αντέχεις. Είναι ότι δεν σου επιτρέπεται να πεις ότι κουράστηκες χωρίς να αισθανθείς ενοχή. Η μητρότητα εξιδανικεύεται δημόσια και βιώνεται ιδιωτικά, πότε με φωνές πότε με ηχηρές σιωπές. Στα καφέ, λοιπόν, ή όπου αλλού βρισκόμαστε, συνεχίζουμε να λέμε τα εύκολα. Τα αποδεκτά. Τα ασφαλή. Κι όμως, εκεί ανάμεσα στα τραπέζια και τις καρέκλες, υπάρχουν ιστορίες που μοιάζουν μεταξύ τους περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε. Ιστορίες που δε ζητούν λύσεις, που δε χρειάζονται «πρέπει» και υποδείξεις, παρά μόνο κατανόηση και αποδοχή.
Οι περισσότερες μητέρες είμαστε εργαζόμενες. Έχουμε ήδη αντιμετωπίσει τις δυσκολίες αποχώρησης και επιστροφής στο εργασιακό μας περιβάλλον, κατά το διάστημα της εγκυμοσύνης, της λοχείας και της ανατροφής. Έπειτα, ψάχνουμε διαρκώς το σημείο ισορροπίας μεταξύ οικογένειας και εργασίας, με το βάρος της μέγιστης απόδοσης και στους δύο αυτούς ρόλους, πολλές φορες αφήνοντας πίσω τη φροντίδα του εαυτού μας, με ότι κι αν αυτό συνεπάγεται για τη στάση και την ύπαρξή μας μέσα στις διαπροσωπικές μας σχέσεις. Πρωτίστως, εμείς το έχουμε αποδεχτεί προσπαθώντας πάντα για το καλύτερο. Κι όση αμφισβήτηση κι αν εισπράξουμε, όσες ενοχές κι αν νιώσουμε, η μεγαλύτερη ανταμοιβή είναι τα χαμογελαστά πρόσωπα των παιδιών μας, διότι –τελικά- εκείνα επιδεικνύουν τόσο την κατανόηση, όσο και την αποδοχή που μια μητέρα έχει ανάγκη.
Είναι σημαντικό λοιπόν, ίσως και ριζοσπαστικό, να ειπωθεί η εμπειρία όπως είναι. Χωρίς φίλτρα, χωρίς ωραιοποίηση, χωρίς ενοχές. Όχι για να αμφισβητηθεί η μητρότητα, με την κοινωνικά αποδεκτή έννοια του όρου, αλλά για να χωρέσουν μέσα της και οι γυναίκες που τη ζουν.
